Logopedie aan tweetalige peuter. Do or don’t?

Logopedie aan tweetalige peuter. Do or don't?

Niet zo lang geleden hadden we een voortgangsgesprek van Aidens ontwikkelingen op kindergaren. Niet alleen was ik een beetje verbaasd over het advies wat gegeven werd, maar ook een beetje nieuwsgierig naar waar dit op gebaseerd werd. Het advies voor logopedie oftewel een spraaktherapeut was het advies. Dit riep veel vragen op en gelukkig werden ze vrijwel allemaal beantwoord. In deze blog lees je onze bevindingen over logopedie aan onze tweetalige peuter. 

Logopedie en tweetaligheid

Aiden hoort op een dag meerdere talen om zich heen. In kindergarten wordt er uitsluitend Duits met hem gesproken en thuis Nederlands. Aan het schoolhek van Ophelia wordt weer alleen Engels gesproken dus je kunt je de wirwar voor hem wel voorstellen. Soms praat ik ook wat woordjes Berbers met hem, maar dat is zo weinig dat dat te verwaarlozen valt. In het voortgangsgesprek met de leidsters werd duidelijk dat Aiden zich op alle gebieden goed ontwikkeld of in ieder geval volgens het verwachtingspatroon. Altijd fijn om te weten dat het goed gaat met je kind als hij bij een ander is. Begrippen als ‘uitspraak’, ‘taal’ en ‘tweetaligheid’ werden wél min of meer bestempeld als ‘aandachtspunt’.

Tweetaligheid is best lastig voor zo’n kind toch?

Op basis van deze voorzichtige concludering antwoordden wij dat het voor Aiden op deze leeftijd wel eens verwarrend kan zijn om een weg te vinden in deze wirwar van talen. Het kind leert immers net praten en als het dan ook nog eens verschillende talen hoort en zich moet uitdrukken in een taal die voor hem vreemd is, kan dit best lastig zijn. Is dit aandachtspunt dus wel een aandachtspunt?

Verschillende moedertalen en dito uitspraken

Nu weten we inmiddels dat kinderen over het algemeen gewoon doen en niet denken waardoor dit soort taaldilemma’s voor hen minder problematisch lijken dan voor volwassenen. We legden de leidsters uit dat Aiden bepaalde behoeftes (zoals water drinken) niet vloeiend kan benoemen. ‘Tater’ (water) en ‘Wasser lijken niet bepaald op elkaar. Als hij nog niet zo ver is om de ‘w’ uit te spreken, dan kun je als leidster wel je peuters willen stimuleren om het beestje bij de naam te noemen maar zal je ook het nodige begrip moeten hebben dat kinderen nu eenmaal een andere moedertaal hebben. Nu verwacht ik niet dat de leidsters een brede kennis van talen moeten hebben, maar wel in hun achterhoofd moeten houden dat ‘expatkinderen’ een ‘speciaal geval’ zijn. Er komen immers kinderen uit verschillende landen op deze opvang. Elk met een andere moedertaal. Onterecht om een tweetalige peuter op basis van een ‘onjuiste uitspraak’ te markeren toch? 🤔

Advies aan arts gevraagd

Concluderend dat Aiden doorverwezen werd naar logopedie, belde ik direct diezelfde dag nog naar een logopedist. Ik legde de situatie voor en had met mixed feelings wel begrip voor de doorverwijzing. Echter benadrukte ze wel dat er alleen gestart kan worden middels een doorverwijzing van een arts. Op basis hiervan nam mijn man weer op zijn beurt contact op met het Medical Centre van zijn werk en legde de doorverwijzing wederom uit. De arts aldaar bevestigde ons aanvankelijke gevoel en zei dat logopedie aan tweetalige peuters al vrij (te) snel wordt geadviseerd. Zeker gezien Aidens leeftijd (2.9). Zijn advies was om het periodieke onderzoek U7 van de arts af te wachten. In dit onderzoek zit een stukje taal en als de arts op het gebied van taal en uitspraak problemen signaleert, kan er altijd nog een doorverwijzing naar logopedie geschreven worden.

Waarom logopedie een voordeel kan zijn voor een peuter

Onze Aiden loopt het gebied van praten iets achter op zijn zus. Of zijn zus liep voor op haar leeftijdsgenoten. Dat kan natuurlijk ook. Het is maar net hoe je het bekijkt. Omdat wij ook maar ‘ouders’ zijn en vaak geneigd zijn onze kinderen met elkaar te vergelijken, doen we dit op het gebied van spraak ook. Natuurlijk is dat niet een hele eerlijke vergelijking omdat elk kind anders is en zich op een andere manier ontwikkeld. Waarom we dat dan toch blijven doen is me een raadsel. Net als zijn zus gebruikt Aiden op deze leeftijd nog altijd een speen. We merken dat het afleren van de speen bij hem uitdagender is dan destijds bij Ophelia. Het toeval wil dat deze speen dan ook tijdens de meeting onderwerp van gesprek was. Ik merkte duidelijk dat vanuit de leidsters een advies gegeven werd om thuis te starten met het afleren van de speen.

Vormt speen obstakel voor spraak?

Aiden heeft op kindergarten namelijk geen speen ‘nodig’. De leidsters zijn ervan overtuigd dat dit thuis ook niet nodig is. Ze waren er vrijwel zeker van dat de speen één van de obstakels vormde waardoor Aiden bepaalde klanken niet juist kon produceren. Daarom was dat voor hun reden genoeg om met behulp van een logopedist te kijken naar oplossingen om dit te verhelpen. Daar staan we ook helemaal achter, maar het afleren van de speen lijkt bij Aiden echt een onbegonnen zaak. Tegelijkertijd knaagt bij mij het gevoel van ‘Ophelia had ook een speen en zij had helemaal geen gebrek aan articuleren’. En hoe slecht kan een speen zijn?

Afleren is beter dan genezen

Om te voorkomen dat Aiden mede door het speengebruik daadwerkelijk sommige klanken gaat ‘inslikken’ of er over blijft struikelen, zou dit voor mij reden genoeg zijn om te starten met logopedie. Maar het joch is twee jaar en zijn tweetaligheid dan? Ok mama, doe datgene waar je wél controle over hebt; afleren van speen.

Logopedie als onderdeel van U7 onderzoek

Wanneer we starten en óf we wel starten met logopedie lees je binnenkort. Omdat Aiden binnenkort zijn U7 onderzoek (zoals bij het consultatiebureau) heeft bij de arts zal een en ander duidelijk moeten gaan worden. Het onderdeel spraak zal onder de loep genomen worden en wordt er hopelijk duidelijkheid geschept. Onze arts neemt het feit dat we tweetalige kinderen hebben altijd mee in zijn onderzoeken. Aangenomen dat dit ook op dezelfde wijze gebeurt, maken we ons dus geen zorgen. Hier zal al dan niet moeten blijken of al het bovengenoemde daadwerkelijk een aandachtspunt is of dat het een te voorbarige conclusie was. Uiteraard zal ik de bevindingen van de arts delen en er een aparte blog over schrijven. Stay tuned!

Heeft jouw (tweetalige) peuter logopedie gehad? Wat was jouw ervaring daarbij? Ik lees er graag over in de comments.

Liefs, Essma

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*